ในยุคที่ค่าครองชีพและราคาพลังงานพุ่งสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ หรือที่หลายคนรู้จักกันในชื่อ บัตรคนจน คือหนึ่งในเครื่องมือสำคัญที่รัฐบาลใช้ช่วยแบ่งเบาภาระให้ประชาชนที่มีรายได้น้อยทั่วประเทศ ไม่ว่าจะเป็น เงินสวัสดิการแห่งรัฐ สำหรับซื้อของใช้ในชีวิตประจำวัน ส่วนลดค่าเดินทาง ไปจนถึงสิทธิ์ช่วยค่าไฟและค่าน้ำ และในปี 2569 นี้ยังมีข่าวดีเรื่อง แจกเงินบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ เพิ่มเติมในโครงการไทยช่วยไทยพลัส บทความนี้รวบรวมทุกเรื่องที่ต้องรู้ไว้ครบในที่เดียว

บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ (บัตรคนจน)

บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ หรือ บัตรคนจน คือ บัตรที่รัฐบาลออกให้แก่ประชาชนที่มีรายได้น้อยและผ่านเกณฑ์คุณสมบัติที่กำหนด เพื่อรับสิทธิ์ความช่วยเหลือด้านค่าครองชีพในรูปแบบต่าง ๆ โดยตรง ไม่ว่าจะเป็นวงเงินซื้อสินค้าอุปโภคบริโภค ส่วนลดค่าสาธารณูปโภค และค่าเดินทาง เป้าหมายของโครงการนี้ไม่ได้แค่บรรเทาความเดือดร้อนเฉพาะหน้า แต่ยังมุ่งช่วยลดความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจในสังคม เพื่อให้ประชาชนกลุ่มเปราะบางได้รับการช่วยเหลือตรงจุด และเข้าถึงสวัสดิการขั้นพื้นฐานได้อย่างทั่วถึงและเท่าเทียม

ใครบ้างมีสิทธิ์รับบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ อัปเดท 2569

ผู้สมัครทุกคนต้องผ่านเกณฑ์การพิจารณาคุณสมบัติตามที่รัฐบาลกำหนดไว้ ได้แก่

• สัญชาติและอายุ ต้องเป็นผู้มีสัญชาติไทย และมีอายุ 18 ปีบริบูรณ์ขึ้นไป ซึ่งครอบคลุมทั้งวัยทำงาน ผู้สูงอายุ และผู้พิการที่มีคุณสมบัติตรงตามเกณฑ์
• เกณฑ์รายได้ รายได้ส่วนบุคคลต้องไม่เกิน 100,000 บาทต่อปี และหากอยู่ในครอบครัว รายได้เฉลี่ยของทุกคนในครัวเรือนต้องไม่เกิน 100,000 บาทต่อคนต่อปี โดยรายได้ที่นำมาคำนวณครอบคลุมทั้งเงินเดือน ค่าจ้าง รายได้จากการประกอบอาชีพอิสระ และรายได้อื่น ๆ ทุกประเภท
• เกณฑ์ด้านทรัพย์สิน เงินฝาก สลาก พันธบัตร รวมกันต้องไม่เกิน 100,000 บาทต่อคน และหนี้สินกู้บ้านต้องไม่เกิน 1.5 ล้านบาท และ/หรือกู้รถไม่เกิน 1 ล้านบาท นอกจากนี้ยังพิจารณาการถือครองที่ดินและอสังหาริมทรัพย์ควบคู่ด้วย
• ไม่มีชื่อเป็นกรรมการบริษัทจดทะเบียน หากมีชื่อเป็นกรรมการในบริษัทจดทะเบียน จะไม่ได้รับสิทธิ์ เพื่อป้องกันการใช้ชื่อเป็นนอมินี และมีการเชื่อมโยงข้อมูลจากภาษีหัก ณ ที่จ่าย
• ห้ามมีบัตรเครดิต แม้เพียงใบเดียวก็จะถูกตัดสิทธิ์ทันที
• ไม่เป็นข้าราชการ หรือพนักงานของรัฐทุกประเภท
• ไม่เป็นนักบวช ในทุกศาสนา
• ไม่เป็นผู้ต้องขัง ผู้ถูกกักกัน หรือ ผู้ต้องกักกัน

วงเงินบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ได้อะไรบ้าง

หลายคนสงสัยว่า เงินบัตรสวัสดิการแห่งรัฐที่ได้รับในแต่ละเดือนนั้นมีอะไรบ้าง และใช้จ่ายได้ในส่วนไหน โดยรวมแล้ว ผู้มีสิทธิ์จะได้รับวงเงินช่วยเหลือรวมกันสูงถึง 1,745 บาทต่อเดือน เมื่อนับรวมทุกสิทธิ์ทั้งค่าซื้อสินค้า ค่าน้ำ ค่าไฟ และค่าเดินทาง ซึ่งแต่ละส่วนมีเงื่อนไขการใช้งานที่แตกต่างกัน ดังนี้

1. วงเงินซื้อสินค้าในครัวเรือน

ผู้ถือบัตรคนจนจะได้รับวงเงินสำหรับซื้อสินค้าจำเป็นในชีวิตประจำวัน 300 บาทต่อเดือน ไม่ว่าจะเป็นข้าวสาร น้ำมันพืช บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป หรือของใช้ส่วนตัวต่าง ๆ โดยสามารถนำบัตรประชาชนแบบสมาร์ตการ์ดไปรูดที่ร้านธงฟ้าประชารัฐหรือร้านค้าที่เข้าร่วมโครงการกับกระทรวงพาณิชย์ได้ทั่วประเทศ สิ่งที่ต้องระวังคือวงเงินส่วนนี้ไม่สามารถถอนออกมาเป็นเงินสดได้ และไม่สะสมข้ามเดือน หากเดือนนั้นใช้ไม่หมดถือว่าหมดอายุทันที

• วงเงินเดินทาง / ค่าใช้จ่ายพื้นฐาน

วงเงินค่าเดินทางผ่านระบบขนส่งสาธารณะอยู่ที่ 750 บาทต่อคนต่อเดือน ครอบคลุม บขส. รถไฟ ขสมก. รถไฟฟ้า และรถโดยสารเอกชนที่เข้าร่วมโครงการ ซึ่งช่วยลดค่าใช้จ่ายได้อย่างเป็นรูปธรรมในชีวิตประจำวัน

• ส่วนลดก๊าซหุงต้ม

สำหรับครัวเรือนที่ปรุงอาหารเองที่บ้าน ผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐจะได้รับวงเงินส่วนลดค่าซื้อก๊าซหุงต้ม 80 บาทต่อคนต่อ 3 เดือน โดยนำบัตรไปใช้สิทธิ์ที่ร้านจำหน่ายก๊าซที่เข้าร่วมโครงการ ซึ่งแม้จะเป็นจำนวนที่ไม่มาก แต่ก็ช่วยแบ่งเบาค่าใช้จ่ายในครัวเรือนได้บ้าง

• ค่าไฟฟ้าและค่าน้ำประปา

ผู้ถือบัตรที่ลงทะเบียนขอรับสิทธิ์ค่าสาธารณูปโภคแยกกับการไฟฟ้าและการประปาแล้ว จะได้รับความช่วยเหลือค่าไฟฟ้าสูงสุด 315 บาทต่อเดือน และค่าน้ำประปาสูงสุด 100 บาทต่อเดือน โดยกรณีใช้น้ำประปาเกิน 100 บาท แต่ไม่เกิน 315 บาท จะได้รับการสนับสนุนในวงเงิน 100 บาท ส่วนเกินต้องชำระเอง แต่หากใช้น้ำประปาเกิน 315 บาท ผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐจะต้องเป็นผู้จ่ายค่าประปาเองทั้งหมด

• เงินช่วยเหลือเฉพาะกิจ

สำหรับผู้พิการที่มีบัตรประจำตัวคนพิการ จะได้รับเงินโอนเพิ่มพิเศษอีก 200 บาทต่อเดือน นอกจากนี้ในบางช่วงเวลา รัฐบาลอาจมีมาตรการอัดฉีดเงินพิเศษชั่วคราว เช่น เพิ่มวงเงินซื้อสินค้าพิเศษในช่วงปลายปี จะมีประกาศให้รู้เป็นระยะ

บัตรสวัสดิการแห่งรัฐของผู้สูงอายุ ได้เงินอะไรบ้าง

สำหรับผู้สูงอายุที่ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ จะได้รับสิทธิ์พื้นฐานเหมือนผู้ถือบัตรทั่วไปครบทุกรายการ ได้แก่ วงเงินซื้อของ 300 บาท ค่าเดินทาง 750 บาท และส่วนลดค่าสาธารณูปโภคต่าง ๆ โดยวงเงินทั้งหมดจะเข้าบัตรในวันที่ 1 ของทุกเดือน

ค่าไฟบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ (ค่าไฟประชารัฐ)

ค่าไฟประชารัฐ หรือสิทธิ์ลดค่าไฟฟ้าสำหรับผู้มีรายได้น้อยเปิดให้เฉพาะผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ที่ไปลงทะเบียนขอรับสิทธิ์ค่าไฟฟ้าเพิ่มเติมกับหน่วยงานการไฟฟ้าแล้วเท่านั้น

ผู้ใช้ไฟฟ้าที่มีสิทธิ์ในบัตรสวัสดิการแห่งรัฐจะได้รับสิทธิ์ 1 สิทธิ์ต่อครัวเรือนต่อบิลเดือน และต่อหนึ่งหมายเลขผู้ใช้ไฟฟ้าเท่านั้น โดยรูปแบบการช่วยเหลือจะแบ่งออกตามปริมาณการใช้ไฟในแต่ละเดือน ดังนี้

• กรณีใช้ไฟน้อยกว่า 50 หน่วยต่อเดือน หากใช้ไฟฟ้าไม่เกิน 50 หน่วยต่อเดือน ติดต่อกันเป็นระยะเวลา 3 เดือน จะได้รับสิทธิ์ค่าไฟฟ้าฟรี 50 หน่วย ถือเป็นกลุ่มที่ได้รับประโยชน์สูงสุดจากมาตรการนี้
• กรณีใช้ไฟเกิน 50 หน่วย แต่ไม่เกิน 315 บาท จะได้รับการสนับสนุนค่าไฟฟ้าวงเงินสูงสุด 315 บาทต่อครัวเรือนต่อเดือน ภายใต้มาตรการบรรเทาภาระค่าไฟฟ้า
• กรณีใช้ไฟเกิน 315 บาทต่อเดือน ผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐจะต้องเป็นผู้รับภาระค่าไฟฟ้าทั้งหมดในเดือนนั้น โดยไม่ได้รับส่วนลดใด ๆ ดังนั้นการควบคุมปริมาณการใช้ไฟในแต่ละเดือนจึงสำคัญมากสำหรับผู้ถือบัตร

สิ่งที่ต้องรู้อีกอย่างหนึ่ง คือ ผู้ใช้ไฟฟ้าต้องชำระเงินค่าไฟฟ้าเต็มจำนวนตามที่ระบุในใบแจ้งค่าไฟฟ้าก่อน จากนั้นกรมบัญชีกลางจะจ่ายเงินคืนผ่านบัตรสวัสดิการแห่งรัฐให้ต่อไป ไม่ใช่ระบบหักส่วนลดตรงจากบิลค่าไฟโดยตรง

บัตรคนจนรอบใหม่ ปี 2569

ขณะนี้รัฐบาลและกระทรวงการคลังยังไม่ได้ประกาศวันเปิดรับลงทะเบียนรอบใหม่ของปี 2569 อย่างเป็นทางการ อย่างไรก็ตาม มีข่าวว่าผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐเดิมทั้ง 13.2 ล้านคน จะได้รับเงินช่วยเหลือพิเศษเพิ่มเติมในโครงการไทยช่วยไทยพลัส โดยไม่ต้องลงทะเบียนใหม่ในรอบนี้

วิธีสมัครบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ

ขั้นตอนที่ 1 : ตรวจสอบคุณสมบัติตัวเอง ก่อนลงทะเบียน ควรประเมินตัวเองว่าผ่านเกณฑ์คุณสมบัติหรือไม่

ขั้นตอนที่ 2 : ลงทะเบียนผ่านช่องทางที่เลือก เข้าระบบด้วยเลขบัตรประชาชน 13 หลัก และกรอกข้อมูลส่วนตัวให้ถูกต้องครบถ้วน ข้อมูลทรัพย์สินระบบจะดึงมาตรวจสอบเองโดยอัตโนมัติ

ขั้นตอนที่ 3 : ยืนยันตัวตน หลังกรอกข้อมูลครบแล้ว ต้องยืนยันตัวตนด้วยบัตรประชาชนสมาร์ตการ์ด ซึ่งสามารถทำได้ทั้งผ่านระบบ ThaiD หรือกับเจ้าหน้าที่ที่หน่วยงาน

ขั้นตอนที่ 4 : รอประกาศผล คาดว่าใช้เวลาเปิดลงทะเบียนประมาณ 1–2 สัปดาห์ จากนั้นรัฐจะนำข้อมูลไปตรวจสอบหลังบ้านอีกราว 1–2 เดือน

ขั้นตอนที่ 5 : ยืนยันตัวตนเพื่อรับสิทธิ์ เมื่อผ่านเกณฑ์แล้ว จะต้องไปยืนยันตัวตนอีกครั้งกับธนาคารของรัฐที่เข้าร่วมโครงการ ได้แก่ ธนาคารกรุงไทย ธนาคารออมสิน หรือ ธ.ก.ส. เพื่อให้ระบบเปิดใช้งานสิทธิ์ได้จริง

วิธีตรวจสอบสถานะบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ

วิธีเช็กสิทธิ์บัตรสวัสดิการแห่งรัฐผ่านช่องทางออนไลน์

เข้าเว็บไซต์ทางการของโครงการสวัสดิการแห่งรัฐ (welfare.mof.go.th) ในส่วนของเมนูตรวจสอบสถานะ กรอกเลขบัตรประจำตัวประชาชน 13 หลัก และข้อมูลอื่น ๆ ตามที่ระบุ กดยืนยันข้อมูล ระบบจะแสดงผลสถานะให้รู้ทันทีว่าผ่านหรือไม่ผ่านเกณฑ์

วิธีเช็กสิทธิ์บัตรสวัสดิการแห่งรัฐผ่านช่องทางอื่นๆ

สามารถนำบัตรประชาชนตัวจริงไปติดต่อตรวจสอบสิทธิ์ได้ที่สาขาของธนาคารรัฐที่ร่วมโครงการ ได้แก่ ธนาคารออมสิน ธนาคารกรุงไทย และธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) หรือที่ว่าการอำเภอ สำนักงานคลังจังหวัด หรือหน่วยงานราชการส่วนท้องถิ่นในพื้นที่

เช็กยอดเงินบัตรสวัสดิการแห่งรัฐอย่างไร

ยอดคงเหลือ

• รูดบัตรที่เครื่องอีดีซี (EDC) ของร้านค้าที่ร่วมโครงการ แล้วเลือกเมนู “ตรวจสอบยอดเงินคงเหลือ”
• ติดต่อสอบถามที่ธนาคารกรุงไทยสาขาใกล้บ้าน
• โทรสายด่วน 02-111-1111 ของธนาคารกรุงไทย

ประวัติการใช้เงิน

• ตรวจสอบผ่านเว็บไซต์ แล้วเช็คข้อมูลในส่วนประวัติการใช้สิทธิ์
• ขอรายการเดินบัตรย้อนหลังได้ที่ธนาคารกรุงไทยทุกสาขา

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับบัตรคนจน (FAQ)

1. เงินไม่เข้า / วงเงินไม่แสดง ต้องทำอย่างไร?

ให้ตรวจสอบสถานะก่อนที่เว็บ welfare.mof.go.th ว่าสิทธิ์ยังใช้งานได้ปกติ จากนั้นตรวจสอบว่าบัตรประชาชนไม่หมดอายุและบัตรไม่ชำรุด หากทุกอย่างปกติแต่เงินยังไม่เข้า ให้โทรสายด่วนกรมบัญชีกลาง 02-270-6400 หรือติดต่อธนาคารกรุงไทยที่ 02-111-1111

2. ใช้สิทธิ์ไม่ได้ ต้องทำอย่างไร?

ตรวจสอบก่อนว่าบัตรประชาชนไม่หมดอายุหรือชำรุด และร้านค้าที่ต้องการใช้สิทธิ์เข้าร่วมโครงการหรือไม่ หากบัตรและร้านค้าปกติแต่ยังใช้ไม่ได้ ให้ทดลอง ปลดล็อกบัตรสวัสดิการแห่งรัฐออนไลน์ ผ่านเว็บ welfare.mof.go.th หรือติดต่อธนาคารกรุงไทยทุกสาขาเพื่อให้เจ้าหน้าที่ตรวจสอบระบบ

3. บัตรหาย บัตรชำรุด ต้องทำอย่างไร?

เนื่องจากสิทธิ์ต่าง ๆ ผูกอยู่กับบัตรประชาชนสมาร์ตการ์ด หากบัตรหายหรือชำรุด ให้ไปติดต่อทำบัตรประชาชนใบใหม่ที่ที่ว่าการอำเภอ สำนักงานเขต หรือเทศบาล เมื่อได้บัตรใหม่แล้วก็นำไปรูดใช้สิทธิ์ต่อได้ทันที ไม่ต้องลงทะเบียนใหม่

4. ผู้สูงอายุไม่มีสมาร์ทโฟนใช้สิทธิ์อย่างไร?

เงินสวัสดิการแห่งรัฐ ใช้ผ่านบัตรประชาชนสมาร์ตการ์ดโดยตรง ไม่จำเป็นต้องมีสมาร์ทโฟน เพียงนำบัตรประชาชนไปรูดที่เครื่อง EDC ของร้านธงฟ้าหรือร้านค้าที่ร่วมโครงการก็สามารถใช้ วงเงินบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ได้ทันที ส่วนสิทธิ์ค่าไฟและค่าน้ำจะหักอัตโนมัติผ่านบิลโดยไม่ต้องดำเนินการใด ๆ เพิ่ม

5. บัตรคนจนโอนสิทธิ์ให้คนอื่นได้ไหม?

ไม่ได้ สิทธิ์บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ผูกกับตัวบุคคลโดยตรงและไม่สามารถโอนให้ผู้อื่นได้ไม่ว่ากรณีใด ๆ หากพบว่ามีการใช้สิทธิ์ในนามผู้อื่นหรือให้ผู้อื่นใช้บัตรแทน อาจถูกระงับสิทธิ์และถูกดำเนินการตามกฎหมาย

6. บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ 2569 เงินเข้าวันไหนบ้าง?

วงเงินหลัก เช่น ค่าซื้อสินค้า 300 บาท และค่าเดินทาง จะเข้าวันที่ 1 ของทุกเดือน ส่วนเงินเพิ่มเติมอื่นๆ (เช่น เบี้ยความพิการ 200 บาท) จะโอนเข้าวันที่ 20 ของเดือน แต่วันเวลาอาจมีการปรับเปลี่ยนได้ตามประกาศของกรมบัญชีกลาง

เงินไม่พอ? FINNIX ช่วยได้ก่อนเลย

บางครั้งเงินบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ อาจไม่เพียงพอสำหรับค่าใช้จ่ายที่จำเป็นในแต่ละเดือน โดยเฉพาะในช่วงที่ค่าครองชีพสูง หากต้องการเงินสดเพิ่มเติมฉุกเฉิน FINNIX สินเชื่อนาโนที่สมัครง่าย อนุมัติไวสุดภายใน 5 วิ โปร่งใส ไม่มีค่าธรรมเนียมซ่อนเร้น เพื่อให้คุณผ่านช่วงเวลาที่ยากได้อย่างมั่นใจ คลิก ดาวน์โหลดเลย

(กู้เท่าที่จำเป็นและชำระคืนไหว | ดอกเบี้ย 33% ต่อปี)